सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया (CBI) ४,५०० जागांसाठी भरती . Jun 17, 2026 11:06 AM PO Share Get the TryMCQ App Install the app for exams, updates, and faster access on your phone. Install # सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया (CBI) अप्रेंटिस भरती २०२६ - संपूर्ण माहितीसेंट्रल बँक ऑफ इंडियाने (Central Bank of India) वित्तीय वर्ष २०२६-२७ साठी **अप्रेंटिस (Apprentice)** पदांच्या एकूण **४,५०० जागांसाठी** अधिकृत जाहिरात प्रसिद्ध केली आहे. महाराष्ट्रातील पदवीधर उमेदवारांसाठी बँकेत करिअर सुरू करण्याची ही एक मोठी आणि उत्तम संधी आहे.---## महत्त्वाच्या तारखा (Important Dates)| तपशील | तारीख || :--- | :--- || **अर्ज भरण्यास सुरुवात** | १२ जून २०२६ || **अर्ज करण्याची शेवटची तारीख** | २२ जून २०२६ || **ऑनलाइन परीक्षा (अंदाजे)** | जुलै २०२६ चा पहिला आठवडा || **प्रशिक्षणाचा कालावधी** | १२ महिने (१ वर्ष) |---## एकूण जागा आणि वेतन (Vacancies & Stipend)* **एकूण जागा (भारतभर):** ४,५०० जागा * **महाराष्ट्रासाठी जागा:** ५८६ जागा *(महाराष्ट्रातील उमेदवारांसाठी विशेष संधी)* * **मासिक विद्यावेतन (Stipend):** ₹१५,०००/- प्रति महिना---## पात्रता निकष (Eligibility Criteria)### १. शैक्षणिक पात्रता (Educational Qualification)* उम्मीदवार कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून **पदवीधर (Graduate)** असावा. * **महत्त्वाची अट:** उमेदवाराने त्याची पदवी **०१ जानेवारी २०२२ किंवा त्यानंतर** पूर्ण केलेली असावी. त्यापूर्वी पदवी घेतलेले किंवा १ वर्षापेक्षा जास्त कामाचा अनुभव असलेले उमेदवार पात्र नाहीत.### २. वयोमर्यादा (Age Limit) - ३१ मे २०२६ रोजी* **किमान वय:** २० वर्षे * **कमाल वय:** २८ वर्षे *(उमेदवाराचा जन्म ३१.०५.१९९८ ते ३१.०५.२००६ च्या दरम्यान असावा).* * **वयातील सवलत:** शासकीय नियमांनुसार SC/ST उमेदवारांना ५ वर्षे तर OBC उमेदवारांना ३ वर्षे सवलत असेल. ---## निवड प्रक्रिया (Selection Process)निवड प्रक्रिया प्रामुख्याने दोन टप्प्यांत होईल:1. **ऑनलाइन वस्तुनिष्ठ परीक्षा (Online Exam):** यामध्ये जनरल अवेअरनेस, क्वांटिटेटिव्ह आणि रिझनिंग ॲप्टिट्यूड, कॉम्प्युटर नॉलेज, इंग्लिश आणि बँकेच्या प्रॉडक्ट्सवर आधारित एकूण १०० गुणांचे प्रश्न असतील.2. **स्थानिक भाषा चाचणी (Local Language Test):** ऑनलाइन परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर उमेदवारांची स्थानिक याषेची (महाराष्ट्रासाठी मराठी) चाचणी घेतली जाईल. ### अर्ज कसा करावा? (How to Apply)* पात्र उमेदवारांनी सर्वप्रथम केंद्र सरकारच्या **NATS पोर्टलवर (nats.education.gov.in)** नोंदणी करून आपला एन्रॉलमेंट आयडी (Enrolment ID) मिळवणे आवश्यक आहे. * त्यानंतर सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन ऑनलाईन अर्ज सादर करावा. > 💡 **टीप:** ही भरती केवळ १ वर्षाच्या अप्रेंटिसशिप करारावर आधारित आहे. या कालावधीत क्लार्कप्रमाणेच कामाच्या वेळा असतील. या प्रशिक्षणानंतर बँकेत कायमस्वरूपी नोकरीची कोणतीही humi (हमी) दिली जात नाही, परंतु बँकिंग क्षेत्रातील अनुभवासाठी हे प्रमाणपत्र अत्यंत फायदेशीर ठरते.---## १. परीक्षा पॅटर्न (Exam Pattern 2026)सेंट्रल बँक अप्रेंटिसची ऑनलाईन परीक्षा वस्तुनिष्ठ स्वरूपाची (Objective Type) असेल. या परीक्षेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये **नकारात्मक गुण (Negative Marking) असणार नाहीत.** | अ.क्र. | विषयाचे नाव | प्रश्नांची संख्या | एकूण गुण | परीक्षेचा एकूण वेळ | परीक्षेचे माध्यम || :---: | :--- | :---: | :---: | :---: | :--- || १. | सामान्य / वित्तीय जागरूकता (General/Financial Awareness) | २० | २० | | इंग्रजी / हिंदी || २. | संख्यात्मक आणि तर्कक्षमता (Quantitative & Reasoning Aptitude) | २० | २० | | इंग्रजी / हिंदी || ३. | कंप्यूटर ज्ञान (Computer Knowledge) | २० | २० | **६० मिनिटे** | इंग्रजी / हिंदी || ४. | सामान्य इंग्रजी (General English) | २० | २० | *(एकत्रित वेळ)* | केवळ इंग्रजी || ५. | सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाची उत्पादने आणि सेवा (CBI Products & Services) | २० | २० | | इंग्रजी / हिंदी || | **एकूण** | **१००** | **१००** | **६० मिनिटे** | |---## २. सविस्तर अभ्यासक्रम (Detailed Syllabus)प्रत्येक विषयामध्ये तुम्हाला कोणत्या घटकांचा अभ्यास करावा लागेल, याची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:### १. संख्यात्मक आणि तर्कक्षमता (Quantitative & Reasoning Aptitude)या विभागात उमेदवारांची गणितीय आणि तार्किक क्षमता तपासली जाते. * **तर्कक्षमता (Reasoning):** पहेल्या (Puzzles), बैठकीची व्यवस्था (Seating Arrangements - रेषीय आणि वर्तुळाकार), नातेसंबंध (Blood Relations), दिशा आणि अंतर (Direction Sense), सिलोजिझम (Syllogism), कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding). * **संख्यात्मक ॲप्टिट्यूड (Quantitative Aptitude):** सरळीकरण आणि अंदाज (Simplification & Approximation), संख्या मालिका (Number Series), टक्केवारी (Percentage), नफा आणि तोटा (Profit and Loss), गुणोत्तर आणि प्रमाण (Ratio & Proportion), सरासरी (Average), काळ, काम आणि वेग (Time, Work & Distance), चक्रवाढ आणि सरळव्याज (Simple & Compound Interest), डेटा इंटरप्रिटेशन (Data Interpretation - तक्ते आणि आलेख). ### २. सामान्य / वित्तीय जागरूकता (General/Financial Awareness)* चालू घडामोडी (राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडी). * बँकिंग आणि आर्थिक क्षेत्राशी संबंधित महत्त्वाच्या बातम्या.* भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) - कार्ये, भूमिका आणि मौद्रिक धोरण (Monetary Policy). * केंद्र सरकारच्या प्रमुख आर्थिक आणि सामाजिक योजना. * स्टॅटिक जीके (Static GK) - देशांच्या राजधान्या, वर्षे/चलने, महत्त्वाचे दिवस आणि राष्ट्रीय उद्याने. ### ३. कंप्यूटर ज्ञान (Computer Knowledge)* कंप्यूटरची मूलभूत माहिती (Computer Fundamentals - हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर). * ऑपरेटिंग सिस्टम (Operating Systems - Windows, Linux). * एमएस ऑफिस (MS Office - Word, Excel, PowerPoint). * इंटरनेट आणि नेटवर्किंगचे मूलभूत नियम (Internet & Networking). * इनपुट आणि आउटपुट डिव्हाइसेस. * डिजिटल बँकिंग आणि सायबर सुरक्षा (Cyber Security Basics). ### ४. सामान्य इंग्रजी (General English)* उतारा वाचन आणि आकलन (Reading Comprehension). * व्याकरण आणि चुका शोधणे (Error Detection / Sentence Correction). * गाळलेल्या जागा भरा (Fill in the blanks / Cloze Test). * समानार्थी आणि विरुद्धार्थी शब्द (Synonyms & Antonyms). * वाक्य पुनर्रचना (Para Jumbles / Word Rearrangement). ### ५. सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाची उत्पादने आणि सेवा (CBI Products & Services)* सेंट्रल बँकेची बचत खाती, चालू खाती आणि मुदत ठेव (Deposit Products) योजना. * बँकेकडून दिले जाणारे विविध प्रकारचे कर्ज (Loan Products - गृहकर्ज, शैक्षणिक कर्ज, वाहन कर्ज इत्यादी). * बँकेच्या डिजिटल सेवा (CBI Digital Banking Services / Mobile Apps). * ग्राहक सेवा उपक्रम आणि बँकेचा इतिहास. ### ३. स्थानिक भाषा चाचणी (Local Language Test)ऑनलाईन परीक्षेत पात्र झाल्यानंतर, ज्या उमेदवारांनी १० वी किंवा १२ वी मध्ये मराठी विषय घेतलेला नव्हता, त्यांना स्थानिक भाषा चाचणी द्यावी लागेल. यामध्ये तुमचे मराठी याषेचे वाचन (Reading), लेखन (Writing) आणि बोलणे (Speaking) तपासले जाईल.---## आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)### १. ऑनलाईन अर्ज करताना अपलोड करायची कागदपत्रे (To Upload Online)फॉर्म भरताना (NATS आणि BEEP पोर्टलवर) खालील गोष्टी निश्चित आकारात (Format & Size) अपलोड कराव्या लागतात:* **पासपोर्ट साईज फोटो (Passport Size Photograph):** अलीकडचा काढलेला, रंगीत फोटो (पार्श्वभूमी पांढरी किंवा फिकट रंगाची असावी).* **उमेदवाराची स्वाक्षरी (Signature):** पांढऱ्या कागदावर काळ्या शाईने (Black Ink) केलेली स्वाक्षरी स्कॅन करून अपलोड करावी. *(नेहमीप्रमाणे स्वाक्षरी कॅपिटल अक्षरांमध्ये नसावी).** **आयडी प्रूफ (ID Proof):** आधार कार्ड (Aadhaar Card) किंवा पॅन कार्ड (PAN Card) पीडीएफ स्वरूपात.* **NATS नोंदणी आयडी (NATS Enrolment ID):** केंद्र सरकारच्या NATS पोर्टलवर (nats.education.gov.in) नोंदणी केल्याचा यादी किंवा प्रोफाइलची प्रत.### २. शैक्षणिक कागदपत्रे (Educational Documents)* **१० वी चे प्रमाणपत्र / गुणपत्रिका (10th Marksheet & Certificate):** जन्म याखेचा (Date of Birth) अधिकृत पुरावा म्हणून.* **१२ वी / डिप्लोमा गुणपत्रिका (12th / Diploma Marksheet & Certificate).*** **पदवी प्रमाणपत्र आणि सर्व सत्रांच्या गुणपत्रिका (Graduation Degree & Semester-wise Marksheets):** तुमची पदवी ०१ जानेवारी २०२२ किंवा त्यानंतर पूर्ण झालेली असावी. गुणपत्रिकेवर उत्तीर्ण झाल्याची अचूक तारीख असणे आवश्यक आहे.### ३. आरक्षण आणि इतर प्रमाणपत्रे (Category & Special Certificates)जर तुम्ही आरक्षित प्रवर्गातून (Reservation Category) अर्ज करत असाल, तर खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:* **जातीचे प्रमाणपत्र (Caste Certificate):** SC / ST / OBC प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी.* **नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र (OBC Non-Creamy Layer Certificate):** OBC उमेदवारांसाठी चालू आर्थिक वर्षातील केंद्र सरकारच्या (Government of India) फॉरमॅटमधील प्रमाणपत्र.* **EWS प्रमाणपत्र (Income & Asset Certificate):** आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील उमेदवारांसाठी सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेले प्रमाणपत्र.* **दिव्यांगत्व प्रमाणपत्र (PwBD Certificate):** दिव्यांग उमेदवारांसाठी (४०% पेक्षा जास्त दिव्यांगत्व असल्याचा अधिकृत पुरावा).### ४. निवड झाल्यानंतर डॉक्युमेंट व्हेरिफिकेशनसाठी (At the time of DV)परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर जेव्हा तुम्हाला बँकेत बोलावले जाईल, तेव्हा वरील सर्व कागदपत्रांच्या **मूळ प्रती (Original Documents)** आणि त्यांच्या **स्व-साक्षांकित प्रतींचे (Self-Attested Photocopies) २ संच** सोबत नेणे बंधनकारक आहे:* ऑनलाईन अर्ज केल्याची प्रिंट आऊट (Application Printout).* फी भरल्याची पावती (Fee Receipt).* **वैद्यकीय पात्रता प्रमाणपत्र (Medical Fitness Certificate):** कोणत्याही नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिक (MBBS Doctor) कडून घेतलेले फिटनेस प्रमाणपत्र.* चारित्र्य प्रमाणपत्र (Character Certificate).---## सर्वोत्तम पुस्तके (Best Recommended Books)### १. संख्यात्मक आणि तर्कक्षमता (Quantitative & Reasoning Aptitude)या विभागासाठी गणिताचे मूलभूत नियम समजणे आणि तर्कक्षमतेचा भरपूर सराव करणे आवश्यक आहे.* **Quantitative Aptitude (गणित):** * *Fast Track Objective Arithmetic* - राजेश वर्मा (Arihant Publication) -> ट्रिक्स आणि सोप्या पद्धतींसाठी सर्वोत्तम. * *Quantitative Aptitude for Competitive Examinations* - डॉ. आर. एस. अग्रवाल (S. Chand) -> पाया भक्कम करण्यासाठी आणि सराव प्रश्नांसाठी. * **मराठी माध्यम:** जर तुम्हाला गणिताचा अभ्यास मराठीत करायचा असेल, तर पंढरीनाथ राणे यांचे 'सुगम गणित' किंवा नितीन महाले यांचे 'मॅजिक ऑफ मॅथ्स' वापरू शकता.* **Reasoning Aptitude (बुद्धिमत्ता):** * *A Modern Approach to Verbal & Non-Verbal Reasoning* - डॉ. आर. एस. अग्रवाल. * *Magical Book on Puzzles* - के. कुंदन (बँकिंगच्या पझल्स आणि सिटिंग अरेंजमेंटसाठी). * **मराठी माध्यम:** सचिन ढवळे यांचे 'बुद्धिमत्ता चाचणी' किंवा अनिल अंकलगी यांचे पुस्तक.### २. सामान्य / वित्तीय जागरूकता (General & Financial Awareness)या विभागात चालू घडामोडी आणि बँकिंग क्षेत्रावर विशेष भर दिला जातो. * **बँकिंग आणि आर्थिक जागरूकता:** * *Banking Awareness* - Arihant Publications किंवा दिशा एक्सपर्ट्स. * **सामान्य ज्ञान (Static GK):** * *Lucent's General Knowledge* (इंग्रजी/हिंदी) किंवा तात्यांचा ठोकळा (मराठीत मूलभूत माहितीसाठी).* **चालू घडामोडी (Current Affairs):** * मागील ६ महिन्यांच्या चालू घडामोडींसाठी 'परिक्रमा' (Prithvi Parikrama) मासिक किंवा 'अभिनव' चालू घडामोडी. * ऑनलाइन तयारीसाठी *AffairsCloud* किंवा *Testbook* चे मंथली पीडीएफ (PDF) वाचू शकता.### ३. कंप्यूटर ज्ञान (Computer Knowledge)* *Objective Computer Awareness* - Arihant Publications. * *Computer Awareness* - Lucent Publications.*(या पुस्तकांमध्ये एमएस ऑफिस, नेटवर्किंग आणि इंटरनेटशी संबंधित सर्व बँकिंग पातळीचे प्रश्न कव्हर होतात).*### ४. सामान्य इंग्रजी (General English)* *Objective General English* - एस. पी. बक्षी (Arihant Publication) -> ग्रामर आणि व्होकॅब्युलरीसाठी उत्तम.* *Word Power Made Easy* - नॉर्मन लुईस (शब्दसंग्रह/Vocabulary सुधारण्यासाठी).---## अर्ज करताना कोणती काळजी घ्यावी? (Precautions)सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया (CBI) अप्रेंटिस २०२६ चा ऑनलाईन अर्ज भरताना कोणतीही चूक होऊ नये आणि तुमचा फॉर्म रिजेक्ट (बाद) होऊ नये, म्हणून खालील गोष्टींची विशेष काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे:1. **NATS पोर्टलवरील नोंदणी (सर्वात महत्त्वाचे):** अर्ज करण्यापूर्वी केंद्र सरकारच्या NATS पोर्टलवर (`nats.education.gov.in`) तुमची नोंदणी असणे अनिवार्य आहे. तिथे नोंदणी केल्यानंतर जो Enrolment ID मिळेल, तो सेंट्रल बँकेच्या फॉर्ममध्ये अचूक टाका.2. **पदवीच्या वर्षाची अट (Graduation Year Check):** तुमची पदवी ०१ जानेवारी २०२२ किंवा त्यानंतर पूर्ण झालेली असावी. जर तुमची पदवी २०२१ किंवा त्यापूर्वीची असेल, तर फॉर्म भरू नका.3. **नावाचे स्पेलिंग आणि जन्मतारीख:** ऑनलाईन फॉर्ममध्ये तुमचे नाव, वडिलांचे नाव, आईचे नाव आणि जन्मतारीख अचूक भरा. ही सर्व माहिती तुमच्या १० वीच्या बोर्ड सर्टिफिकेटवर (10th Marksheet/Certificate) जशी आहे, तशीच असली पाहिजे.4. **प्रवर्ग (Category) आणि प्रमाणपत्रे:** जर तुम्ही OBC, SC, ST किंवा EWS प्रवर्गातून अर्ज करत असाल, तर तुमच्याकडे केंद्र सरकारचा (Government of India) फॉरमॅट असलेले अधिकृत प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. OBC उमेदवारांचे नॉन-क्रिमिलेअर (NCL) प्रमाणपत्र चालू आर्थिक वर्षातील असावे.5. **फोटो आणि स्वाक्षरी (Photo & Signature):** * **फोटो:** अलीकडचा, स्पष्ट आणि पांढऱ्या किंवा फिकट रंगाच्या पार्श्वभूमीवर असावा. * **स्वाक्षरी:** पांढऱ्या कागदावर काळ्या शाईच्या पेनने (Black Ink) स्वाक्षरी करा. संपूर्ण स्वाक्षरी कधीही कॅपिटल अक्षरांमध्ये (CAPITAL LETTERS) करू नका.6. **परीक्षा केंद्र आणि राज्याची निवड (State & Center Selection):** तुम्ही महाराष्ट्र (Maharashtra) राज्यासाठी अर्ज करत असाल, तर परीक्षा केंद्र निवडताना महाराष्ट्रातीलच केंद्रांची निवड करा.7. **फॉर्म सबमिट करण्यापूर्वी 'Preview' करा:** फी भरण्यापूर्वी आणि अंतिम 'Submit' बटण दाबण्यापूर्वी 'Preview' पर्यायावर क्लिक करून संपूर्ण फॉर्म एकदा काळजीपूर्वक वाचून घ्या. तुमचा मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी चालू असलेलाच टाका.
