वन विभाग (FRI) भरती २०२६

वन संशोधन संस्था (FRI) भरती २०२६ - वन संशोधन संस्था (**Forest Research Institute - FRI, देहरादून**) अंतर्गत **Group-C** श्रेणीतील विविध रिक्त पदांच्या भरतीसाठी अधिकृत जाहिरात प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. ही पदे केंद्र सरकारच्या अंतर्गत येत असल्यामुळे या ठिकाणी 8 व्या वेतन आयोगानुसार (**8th Pay Commission**) अतिशय उत्तम पगार, सोयी-सुविधा आणि नोकरीची सुरक्षितता मिळते. --- ## १. महत्त्वाच्या तारखा (Important Dates) * **अर्ज भरण्यास सुरुवात:** ०४ मे २०२६ * **अर्ज करण्याची अंतिम तारीख:** ०३ जून २०२६ (रात्री ११:५९ वाजेपर्यंत) * **पहिली परीक्षा (Stage-I CBT):** जून २०२६ (अंदाजित) --- ## २. पदसंख्या आणि वेतनमान (Post Details & Salary) या भरती प्रक्रियेद्वारे एकूण **९१ जागांवर** नियुक्ती केली जाणार आहे. पदानुसार स्तर आणि अंदाजे मासिक एकूण पगार (Gross Salary) खालीलप्रमाणे आहे: | पदाचे नाव | एकूण जागा | वेतन स्तर (7th CPC) | मूळ वेतन (Basic Pay) | अंदाजे भत्ते + मासिक पगार* | | :--- | :---: | :---: | :--- | :--- | | **टेक्निकल असिस्टंट (Field/Lab)** | ०४ | Level-5 | ₹२९,२०० | ₹४५,००० ते ₹५०,०००+ | | **लायब्ररी इन्फॉर्मेशन असिस्टंट / स्टेनोग्राफर** | ०४ | Level-4 / Level-2 | ₹२५,५०० | ₹४०,००० ते ₹४५,०००+ | | **टेक्निशियन (Field/Lab Research)** | ११ | Level-3 | ₹१९,९०० | ₹३२,००० ते ₹३६,०००+ | | **स्टोअर कीपर (Store Keeper)** | ०३ | Level-3 | ₹१९,९०० | ₹३२,००० ते ₹३६,०००+ | | **टेक्निशियन (Maintenance / IT/ Carpenter आदि)** | ०९ | Level-2 | ₹१९,९०० | ₹३२,००० ते ₹३६,०००+ | | **लोअर डिव्हिजन लिपिक (LDC)** | ०८ | Level-2 | ₹१९,९०० | ₹३२,००० ते ₹३६,०००+ | | **फॉरेस्ट गार्ड (Forest Guard)** | ०७ | Level-2 | ₹१९,९०० | ₹३२,००० ते ₹३६,०००+ | | **मल्टी टास्किंग स्टाफ (MTS)** | ४५ | Level-1 | ₹१८,००० | ₹२८,००० ते ₹३२,०००+ | *\*टीप: एकूण पगार हा तुम्ही कोणत्या शहरात पोस्टेड आहात (X, Y किंवा Z सिटी) यावर घरभाडे भत्त्यानुसार (HRA) अवलंबून असतो.* --- ## ३. शैक्षणिक पात्रता आणि वयोमर्यादा (Eligibility & Age Limit) * **मल्टी टास्किंग स्टाफ (MTS):** * **पात्रता:** किमान १० वी उत्तीर्ण. * **वयोमर्यादा:** १८ ते २७ वर्षे. * **लोअर डिव्हिजन लिपिक (LDC/Clerk):** * **पात्रता:** १२ वी उत्तीर्ण + संगणकावर इंग्रजी टायपिंग (35 wpm) किंवा हिंदी टायपिंग (30 wpm) चा वेग. * **वयोमर्यादा:** १८ ते २७ वर्षे. * **फॉरेस्ट गार्ड (Forest Guard):** * **पात्रता:** १२ वी उत्तीर्ण (विज्ञान शाखेतून). * **वयोमर्यादा:** १८ ते २७ वर्षे. * **टेक्निशियन (Field/Lab Research):** * **पात्रता:** १२ वी विज्ञान (किमान ६०% गुणांसह उत्तीर्ण). * **वयोमर्यादा:** १८ ते ३० वर्षे. * **तांत्रिक सहाय्यक (Technical Assistant):** * **पात्रता:** संबंधित विषयात (उदा. वनस्पतीशास्त्र, प्राणीशास्त्र, वनविद्या इ.) विज्ञान शाखेतील पदवी (B.Sc. / Graduate). * **वयोमर्यादा:** २१ ते ३० वर्षे. > **वयोमर्यादेत सवलत:** सरकारी नियमांनुसार राखीव प्रवर्गातील उमेदवारांना वयात सवलत दिली जाईल (SC/ST उमेदवारांना ५ वर्षे आणि OBC उमेदवारांना ३ वर्षे सवलत). --- ## ४. शारीरिक निकष (फक्त फॉरेस्ट गार्ड पदासाठी) * **पुरुष उमेदवार:** ४ तासांत २५ किमी चालणे | उंची: किमान १६५ सेमी | छाती: ७९ सेमी (५ सेमी फुगवून). * **महिला उमेदवार:** ४ तासांत १४ किमी चालणे | उंची: किमान १५० सेमी | छाती: ७४ सेमी (५ सेमी फुगवून). --- ## ५. परीक्षा पद्धत आणि गुण विभागणी (Exam Pattern) निवड प्रक्रिया एकूण ३ टप्प्यांत होणार आहे: 1. **Stage-I:** संगणकावर आधारित मुख्य परीक्षा (CBT - MCQ स्वरूपात) 2. **Stage-II:** वर्णनात्मक परीक्षा (Descriptive Test - निबंध आणि पत्रलेखन) 3. **Stage-III:** कौशल्य / शारीरिक चाचणी (Skill / Physical Test - पदानुसार) ### टप्पा १: CBT लेखी परीक्षा स्वरूप * **एकूण प्रश्न:** १०० | **एकूण गुण:** १०० * **वेळ:** २ ते ३ तास (नॉन-टेक्निकल पदांसाठी ३ तास). * **नकारात्मक गुणांकन (Negative Marking):** चुकिच्या उत्तरासाठी **१/३ गुण** (तांत्रिक पदांसाठी) आणि **१/४ गुण** (इतर बिगर-तांत्रिक पदांसाठी) वजा केले जातील. #### अ) बिगर-तांत्रिक पदे (LDC, MTS, Store Keeper, Steno साठी विषय रचना) | विषय | प्रश्न संख्या | एकूण गुण | | :--- | :---: | :---: | | अंकगणित (Quantitative Aptitude) | २५ | २५ | | बुद्धिमत्ता चाचणी (Reasoning) | २५ | २५ | | सामान्य ज्ञान (General Awareness) | २५ | २५ | | अंग्रेजी व्याकरण (General English) | २५ | २५ | | **एकूण** | **१००** | **१००** | #### ब) तांत्रिक पदे (Technician / Technical Assistant / Forest Guard) या पदांच्या परीक्षेत संबंधित तांत्रिक विषय / बेसिक सायन्स / फॉरेस्ट्री यावर आधारित **२० ते ४० प्रश्नांचा स्वतंत्र विभाग** असेल आणि उर्वरित प्रश्न गणित, बुद्धिमत्ता, इंग्रजी व सामान्य ज्ञानाचे विचारले जातील. ### टप्पा २: वर्णनात्मक परीक्षा (Descriptive Test) * **एकूण गुण:** ५० गुण | **वेळ:** ४५ मिनिटे * **स्वरूप:** एक लघु निबंध (३०० शब्द) आणि एक पत्र/अर्ज लेखन करावे लागेल. * **नियम:** एक उत्तर इंग्रजीत आणि दुसरे हिंदीत लिहिणे अनिवार्य आहे. ही परीक्षा फक्त पात्रता (Qualifying) गुणांसाठी आहे. --- ## ६. सविस्तर अभ्यासक्रम (Syllabus) * **अंकगणित (Quantitative Aptitude):** संख्या प्रणाली (Number System), सरळीकरण (Simplification), टक्केवारी (Percentage), नफा-तोटा (Profit & Loss), गुणोत्तर व प्रमाण (Ratio & Proportion), सरासरी (Average), काळ-काम-वेग (Time & Work), सरळव्याज व चक्रवाढ व्याज (SI/CI), क्षेत्रमिती (Mensuration). * **बुद्धिमत्ता (Reasoning):** कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding), नातेसंबंध (Blood Relations), दिशा ज्ञान (Direction Sense), बैठक व्यवस्था (Seating Arrangements), पझल्स (Puzzles), साम्य-भेद (Analogies), नॉन-व्हर्बल रिझनिंग (आरशातील प्रतिमा, कागदाची घडी). * **सामान्य ज्ञान (General Awareness):** भारतीय इतिहास, भूगोल, राज्यघटना व तंत्रज्ञान, भारतीय अर्थव्यवस्था, चालू घडामोडी (मागील ६ ते १२ महिन्यांतील), पुरस्कार, खेळ, पुस्तके आणि लेखक, तसेच **पर्यावरण आणि मूलभूत वनविद्या (Forestry Basics)**. * **इंग्रजी व्याकरण (General English):** Reading Comprehension, Synonyms & Antonyms, One Word Substitution, Error Detection, Idioms & Phrases, Tenses, Articles, Prepositions, Cloze Test. --- ## ७. सरकारी भत्ते आणि सोयी-सुविधा (Perks & Benefits) मूळ पगाराव्यतिरिक्त केंद्र सरकारद्वारे खालील सुविधा दरमहा दिल्या जातात: * **महागाई भत्ता (Dearness Allowance - DA):** केंद्र सरकारच्या नियमांनुसार दर ६ महिन्यांनी वाढणारा भत्ता. * **घरभाडे भत्ता (House Rent Allowance - HRA):** सरकारी निवासस्थान (Quarters) न मिळाल्यास राहण्यासाठी भत्ता. * **प्रवास भत्ता (Transport Allowance - TA):** ऑफिस प्रवासासाठी दरमहा ठराविक भत्ता. * **वैद्यकीय सुविधा (Medical Facilities):** स्वतःसाठी आणि कुटुंबासाठी CGHS किंवा आरोग्य विमा योजनेनुसार मोफत/सवलतीच्या दरात उपचार. * **इतर फायदे:** पेन्शन योजना (NPS), हक्काच्या सुट्ट्या (Earned/Casual/Medical Leave), आणि विभागीय परीक्षांद्वारे (Departmental Exams) वेगाने पदोन्नतीची (Promotion) उत्तम संधी. --- ## ८. आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents) ऑनलाईन अर्ज भरताना आणि कागदपत्र पडताळणीच्या (Document Verification) वेळी खालील कागदपत्रे आवश्यक असतील: 1. **शैक्षणिक गुणपत्रिका व प्रमाणपत्रे:** * १० वीची गुणपत्रिका आणि बोर्ड प्रमाणपत्र (MTS व सर्व पदांसाठी वयाचा पुरावा म्हणून). * १२ वीची गुणपत्रिका आणि प्रमाणपत्र (LDC, Forest Guard, Technician साठी). * पदवी प्रमाणपत्र व गुणपत्रिका (Technical Assistant / Library Assistant साठी). 2. **जातीचे प्रमाणपत्र (Caste Certificate):** SC, ST, OBC किंवा EWS प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी **केंद्र सरकारचा (Central Format)** वैध जातीचा दाखला आवश्यक. 3. **ओळखपत्र (Photo ID Proof):** आधार कार्ड (Aadhar Card), पॅन कार्ड, किंवा मतदान ओळखपत्र. 4. **फोटो आणि स्वाक्षरी:** अलीकडील काळातील स्पष्ट रंगीत पासपोर्ट फोटो आणि पांढऱ्या कागदावर काळ्या शाईने केलेली स्वाक्षरी. 5. **तांत्रिक प्रमाणपत्रे:** Technician (Maintenance) साठी संबंधित ट्रेडमधील ITI प्रमाणपत्र, तसेच Steno / LDC साठी टायपिंग प्रमाणपत्र (लागू असल्यास). 6. **इतर:** अनुभव प्रमाणपत्र (मागितले असल्यास) आणि अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate). --- ## ९. अर्ज शुल्क (Application Fee) * **General / OBC / EWS:** ₹१५००/- * **SC / ST / PwD / महिला उमेदवार:** ₹७००/- --- ## १०. महाराष्ट्रातून फॉर्म भरताना घ्यायची काळजी (Important Tips) 1. **सेंट्रल कास्ट सर्टिफिकेट:** आरक्षणाचा लाभ घेण्यासाठी महाराष्ट्राच्या दाखल्याऐवजी **केंद्र सरकारच्या फॉरमॅटमधील (Central Format)** जातीचा दाखला आणि OBC उमेदवारांसाठी चालू वर्षाचे **नॉन-क्रिमिलेअर (OBC NCL)** असणे अनिवार्य आहे. 2. **परीक्षा केंद्र निवड:** महाराष्ट्रातील उमेदवारांसाठी राज्यामध्येच (उदा. मुंबई, पुणे, नागपूर या प्रमुख शहरांमध्ये) परीक्षा केंद्र उपलब्ध असतात. क्षमता संपण्यापूर्वी पहिल्या पसंतीचे केंद्र मिळवण्यासाठी फॉर्म लवकर भरावा. 3. **नाव आणि जन्मतारीख:** फॉर्म मधील सर्व माहिती तंतोतंत तुमच्या **१० वीच्या बोर्ड सर्टिफिकेट (SSC Certificate)** नुसारच भरा. 4. **पात्रता खात्री:** Forest Guard आणि Technician पदांसाठी फक्त १२ वी विज्ञान (Science) शाखेचेच उमेदवार पात्र आहेत. इतर शाखेच्या उमेदवारांनी चुकीचा फॉर्म भरून फी वाया घालवू नये. 5. **फोटो व सही स्पष्टता:** फोटोचा बॅकग्राउंड हलका किंवा पांढरा असावा आणि त्यावर चष्मा/टोपी नसावी. अस्पष्ट फोटोमुळे अर्ज बाद होऊ शकतो. 6. **पेमेंट रिसीप्ट:** ऑनलाईन फी पेमेंट यशस्वी झाल्यावर **'Application Receipt' आणि 'Printout'** डाऊनलोड करून सुरक्षित ठेवावी.