रेल्वे भरती बोर्डाची मेगाभरती: JE, DMS आणि CMA पदांसाठी अर्ज सुरू Jul 06, 2026 11:08 AM RRB RRB JE Share Get the TryMCQ App Install the app for exams, updates, and faster access on your phone. Install रेल्वे भरती बोर्डातर्फे (**RRB - Railway Recruitment Board**) कडून ज्युनिअर इंजिनिअर (**JE**), डिपो मटेरियल सुपरिंटेंडेंट (**DMS**) आणि केमिकल अँड मेटलर्जिकल असिस्टंट (**CMA**) या पदांसाठी मेगाभरतीची प्रक्रिया सुरू ## 📊 रिक्त पदांचा तपशील (Vacancy Details)रेल्वे बोर्डाच्या अधिकृत माहितीनुसार एकूण **४,०९८ जागा** भरल्या जाणार आहेत.* **ज्युनिअर इंजिनिअर (JE):** ३,७४९ जागा (सिव्हिल, मेकॅनिकल, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रॉनिक्स, S&T आणि IT विभाग)* **डिपो मटेरियल सुपरिंटेंडेंट (DMS):** ३१४ जागा* **केमिकल अँड मेटलर्जिकल असिस्टंट (CMA):** ३५ जागा---## 🎓 शैक्षणिक पात्रता (Eligibility Criteria)* **Junior Engineer (JE) & DMS:** संबंधित शाखेतील (Civil/Mechanical/Electrical/Electronics/Computer etc.) **इंजिनिअरिंग डिप्लोमा (Diploma)** किंवा **पदवी (B.E. / B.Tech)** पूर्ण असणे आवश्यक आहे.* **CMA:** सायन्स शाखेतील पदवी (**B.Sc.**) ज्यामध्ये फिजिक्स (Physics) आणि केमिस्ट्री (Chemistry) हे विषय असावेत.---## ⏳ वयोमर्यादा (Age Limit)उमेदवाराचे वय कमीत कमी १८ वर्षे आणि जास्तीत जास्त **३६ वर्षे** असणे आवश्यक आहे. (वयाची गणना ०१.०१.२०२६ च्या आधारे केली जाते.)शासकीय नियमांनुसार वयात सवलत:* **OBC (Non-Creamy Layer):** ३ वर्षे सवलत (३९ वर्षांपर्यंत)* **SC / ST:** ५ वर्षे सवलत (४१ वर्षांपर्यंत)* **PwBD:** १० ते १५ वर्षे सवलत---## 💸 परीक्षा फी (Application Fee)* **Open / OBC / EWS:** ₹५००/- (CBT-1 परीक्षा दिल्यानंतर ₹४००/- रिफंड मिळतात)* **SC / ST / महिला / माजी सैनिक / दिव्यांग (PwBD):** ₹२५०/- (CBT-1 परीक्षा दिल्यानंतर पूर्ण ₹२५०/- रिफंड मिळतात)---## 🎯 निवड प्रक्रिया (Selection Process)ही भरती पूर्णपणे ऑनलाइन पद्धतीने ४ टप्प्यांत पार पडते:1. **CBT Stage 1 (संगणक आधारित चाचणी - १):** ही फक्त स्क्रिनिंग टेस्ट असते. यामध्ये मॅथेमॅटिक्स, रिझनिंग, जनरल अवेअरनेस आणि जनरल सायन्सचे प्रश्न असतात.2. **CBT Stage 2 (संगणक आधारित चाचणी - २):** यामध्ये तुमच्या संबंधित इंजिनिअरिंग क्षेत्रातील तांत्रिक (Technical) प्रश्न आणि जनरल अवेअरनेस विचारले जाते. मेरिट लिस्ट यासाठीच्या गुणांवर बनते.3. **कागदपत्र पडताळणी (Document Verification)**4. **वैद्यकीय तपासणी (Medical Examination)**---RRB JE परीक्षेचे स्वरूप दोन टप्प्यांत विभागलेले असते: CBT-1 (Computer Based Test-1) आणि CBT-2 (Computer Based Test-2). दोन्ही परीक्षा ऑनलाइन वस्तुनिष्ठ (Objective type) बहुपर्यायी स्वरूपाच्या असतात.खाली या दोन्ही टप्प्यांचा सविस्तर एक्झाम पॅटर्न आणि अभ्यासक्रम (Syllabus) दिला आहे:### 🎯 टप्पा १: CBT-1 (स्क्रिनिंग टेस्ट)CBT-1 ही फक्त पात्रता परीक्षा (Screening Round) आहे. याचे गुण अंतिम गुणवत्ता यादी (Final Merit) तयार करताना पकडले जात नाहीत.**परीक्षा स्वरूप (Exam Pattern)*** **एकूण प्रश्न:** १००* **एकूण गुण:** १००* **वेळ:** ९० मिनिटे (दिव्यांग उमेदवारांसाठी १२० मिनिटे)* **नेगेटिव्ह मार्किंग:** १/३ (प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.३३ गुण वजा होतील)| विषय (Subjects) | प्रश्नांची संख्या | गुण || :--- | :---: | :---: || १. गणित (Mathematics) | ३० | ३० || २. बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती (General Intelligence & Reasoning) | २५ | २५ || ३. सामान्य ज्ञान (General Awareness) | १५ | १५ || ४. सामान्य विज्ञान (General Science) | ३० | ३० || **एकूण** | **१००** | **१००** |**CBT-1 अभ्यासक्रम (Syllabus)*** **Mathematics:** संख्या प्रणाली (Number System), BODMAS, दशांश आणि अपूर्णांक (Decimals & Fractions), LCM-HCF, प्रमाण आणि गुणोत्तर (Ratio & Proportion), टक्केवारी (Percentage), नफा-तोटा (Profit & Loss), साधे आणि चक्रवाढ व्याज (Simple & Compound Interest), वेळ आणि काम (Time & Work), वेग-अंतर आणि वेळ, बीजगणित, भूमिती आणि त्रिकोणमिती, सांख्यिकी.* **General Intelligence & Reasoning:** साम्य (Analogies), वर्णमाला आणि संख्या मालिका, कोडिंग-डिकोडिंग, गणितीय क्रिया, नातेसंबंध (Relations), वेन आकृती (Venn Diagram), डेटा इंटरप्रिटेशन, निष्कर्ष आणि निर्णय क्षमता, साम्य आणि फरक, विश्लेषणात्मक तर्कक्षमता.* **General Awareness:** चालू घडामोडी (Current Affairs), भारताचा इतिहास आणि भूगोल, अर्थव्यवस्था, पर्यावरण आणि हवामान बदल, खेळ, वैज्ञानिक आणि तांत्रिक घडामोडी.* **General Science:** १० वी पातळीवरील भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि जीवशास्त्र (Life Sciences).---### 🎯 टप्पा २: CBT-2 (मुख्य परीक्षा)CBT-1 मध्ये पात्र ठरलेले उमेदवार (एकूण जागांच्या १५ पट उमेदवार) या परीक्षेसाठी निवडले जातात. या परीक्षेच्या गुणांवरच तुमची अंतिम निवड अवलंबून असते.**परीक्षा स्वरूप (Exam Pattern)*** **एकूण प्रश्न:** १५०* **एकूण गुण:** १५०* **वेळ:** १२० मिनिटे* **नेगेटिव्ह मार्किंग:** १/३| विषय (Subjects) | प्रश्नांची संख्या | गुण || :--- | :---: | :---: || १. सामान्य ज्ञान (General Awareness) | १५ | १५ || २. भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र (Physics & Chemistry) | १५ | १५ || ३. संगणक आणि माहिती तंत्रज्ञान (Basics of Computers & IT) | १० | १० || ४. पर्यावरण आणि प्रदूषण नियंत्रण (Basics of Environment & Pollution Control) | १० | १० || ५. तांत्रिक विषय (Technical Abilities - Core Branch) | १०० | १०० || **एकूण** | **१५०** | **१५०** |**CBT-2 अभ्यासक्रम (Syllabus)*** **General Awareness:** चालू घडामोडी, भारतीय भूगोल, भारताचा स्वातंत्र्यलढा आणि इतिहास, भारतीय घटना आणि राजकारण, क्रीडा घडामोडी.* **Physics & Chemistry:** १० वी पातळीवरील मूलभूत संकल्पना.* **Basics of Computers & IT:** संगणकाची रचना, इनपुट/आउटपुट डिव्हाइसेस, नेटवर्किंग, ऑपरेटिंग सिस्टम (Windows, Linux), MS Office, इंटरनेट आणि ई-मेल, कॉम्प्युटर व्हायरस.* **Basics of Environment & Pollution Control:** पर्यावरणाचे मूलभूत घटक, वायू, जल आणि ध्वनी प्रदूषण (त्यांचे नियंत्रण), जागतिक तापमानवाढ (Global Warming), आम्ल वर्षा (Acid Rain), ओझोन थर कमी होणे, कचरा व्यवस्थापन (Waste Management).* **Technical Abilities (१०० गुण):** हा तुमच्या इंजिनिअरिंग ब्रांचचा गाभा (Core) आहे. * *Civil:* Building Materials, Surveying, Soil Mechanics, Hydraulics, Structural Engineering, Concrete Technology. * *Mechanical:* Engineering Mechanics, Strength of Materials, Fluid Mechanics, Thermal Engineering, Production Engineering, Machine Design. * *Electrical:* Basic Electrical Engg, Electrical Machines, Power Electronics, Power Systems, Estimation and Costing. * *Electronics / S&T:* Electronic Devices & Circuits, Digital Electronics, Analog Electronics, Communication Engg, Microprocessors. * *IT:* MS Office, Computer Fundamentals, Software Engineering, Web Technology & Programming (Java, C++, HTML), Database Management System (DBMS).---## 📁 आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)ऑनलाइन अर्ज भरताना आणि नंतरच्या कागदपत्र पडताळणी (DV) टप्प्यासाठी तुम्हाला खालील कागदपत्रे तयार ठेवावी लागतील:**ओळख आणि वयाचा पुरावा:*** [Aadhaar Redacted] - सर्वांत महत्त्वाचे.* १० वी (SSC) चे बोर्ड सर्टिफिकेट / मार्कशीट (जन्मतारखेचा पुरावा म्हणून).**शैक्षणिक कागदपत्रे:*** तुमच्या संबंधित इंजिनिअरिंग शाखेची (Diploma/Degree) सर्व सेमिस्टरची मार्कशीट्स आणि फायनल डिग्री सर्टिफिकेट (Passing Certificate).**जातीचा दाखला (Caste Certificate):*** **SC / ST उमेदवार:** रेल्वे बोर्डाने दिलेल्या निर्धारित नमुन्यातील (Central Government Format) जातीचा दाखला.* **OBC उमेदवार:** 'नॉन-क्रिमी लेयर' (OBC-NCL) प्रमाणपत्र (हे प्रमाणपत्र १ वर्षाच्या आतील असणे आवश्यक आहे).**इतर प्रमाणपत्रे (लागू असल्यास):*** **EWS (आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक):** इन्कम आणि ॲसेट सर्टिफिकेट.* **EBC (Economically Backward Class):** परीक्षा फी मध्ये सवलत मिळवण्यासाठी ५०,००० रुपयांपेक्षा कमी वार्षिक उत्पन्न असल्याचा दाखला.* **PwBD (दिव्यांग उमेदवार):** सक्षम वैद्यकीय अधिकाऱ्याने दिलेले दिव्यांग प्रमाणपत्र.* **माजी सैनिक (Ex-Servicemen):** डिस्चार्ज सर्टिफिकेट / NOC.* सध्या सरकारी किंवा निमसरकारी नोकरीत असल्यास **NOC (No Objection Certificate)**.* **फोटो आणि सही:** ऑनलाइन फॉर्मसाठी पांढऱ्या बॅकग्राऊंडचा स्पष्ट पासपोर्ट साईज फोटो आणि सही (स्कॅन केलेली).---## 📚 परीक्षेच्या तयारीसाठी महत्त्वाची पुस्तके (Best Books for Preparation)RRB ची परीक्षा बहुतांश करून इंग्रजी आणि हिंदी भाषेत असते, पण तुम्ही मराठी भाषेतूनही (प्रादेशिक भाषा) परीक्षा देऊ शकता. खालील पुस्तके तुम्हाला अभ्यासात मदत करतील:**१. CBT-1 साठी पुस्तके (Screening Test)*** **गणित (Mathematics):** * Quantitative Aptitude - R.S. Aggarwal (मराठीतही उपलब्ध - के. सागर पब्लिकेशन). * Fast Track Objective Arithmetic - Rajesh Verma (Arihant Publication). * संपूर्ण गणित - पंढरीनाथ राणे.* **बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती (Reasoning):** * A Modern Approach to Verbal & Non-Verbal Reasoning - R.S. Aggarwal. * बुद्धिमत्ता चाचणी - अनिल अंकलगी (मराठी).* **सामान्य विज्ञान (General Science):*** **सामान्य ज्ञान आणि चालू घडामोडी (General Awareness):** * Lucent's General Knowledge. * चालू घडामोडींसाठी: 'पृथ्वी परिक्रमा' (मराठी) किंवा मागील ६-८ महिन्यांचे कोणतेही चांगले Current Affairs मॅगझीन **२. CBT-2 साठी पुस्तके (Main/Technical Exam)**CBT-2 मध्ये १०० प्रश्न तुमच्या तांत्रिक (Technical) विषयावर असतात, त्यामुळे हा भाग सर्वांत महत्त्वाचा आहे.* **Technical Subject (तुमच्या ब्रांचनुसार):** * *Mechanical:* R.S. Khurmi किंवा R.K. Jain. * *Civil:* R. Agor किंवा S.P. Gupta. * *Electrical:* J.B. Gupta किंवा V.K. Mehta.---## ⚠️ महत्त्वाच्या खबरदारी (Precautions while Applying)अर्ज भरताना खालील महत्त्वाच्या खबरदारी नक्की घ्या:**१. योग्य RRB झोनची निवड (RRB Zone Selection)*** **फक्त एकच झोन:** तुम्ही देशातील कोणत्याही एकाच RRB झोनमधून (उदा. RRB Mumbai, RRB Secunderabad इ.) अर्ज करू शकता. जर तुम्ही एकापेक्षा जास्त झोनमध्ये अर्ज केला, तर तुमचे सर्व फॉर्म बाद (Reject) केले जातील.* **बदल शक्य नाही:** एकदा निवडलेला RRB झोन आणि पदांचा पसंतीक्रम (Post Preference) फॉर्म सबमिट केल्यानंतर बदलता येत नाही. त्यामुळे जागा आणि कट-ऑफचा अंदाज घेऊनच झोन निवडा.**२. वैद्यकीय मानके आणि डोळ्यांची तपासणी (Medical & Vision Standards)*** रेल्वेमध्ये मेडिकल फिटनेसला, विशेषतः डोळ्यांच्या दृष्टीला (Vision) सर्वोच्च महत्त्व असते. * अर्ज करण्यापूर्वी नोटिफिकेशनमधील A3, B1, B2 आणि C1 हे मेडिकल स्टँडर्ड्स तपासा. * कलर ब्लाइंडनेस (Color Blindness) किंवा लेझिक सर्जरी (LASIK Surgery) झालेली असल्यास तुम्ही बऱ्याच पदांसाठी (उदा. ट्रॅक मशीन) पात्र ठरत नाही. त्यामुळे पदांचा पसंतीक्रम तुमच्या मेडिकल फिटनेसला साजेसाच द्या.**३. फोटो आणि सहीचे अत्यंत कडक नियम (Strict Rules for Photo & Sign)*** RRB चे सर्वाधिक फॉर्म चुकीच्या फोटोमुळे रिजेक्ट होतात.* **फोटो:** फोटो ३ महिन्यांपेक्षा जुना नसावा. फोटोचे बॅकग्राऊंड पूर्णपणे पांढरे (White Background) असावे. फोटो काढताना टोपी (Cap) किंवा काळा चष्मा (Goggles / Sunglasses) घातलेला नसावा. चेहरा ५०% पेक्षा जास्त स्पष्ट दिसला पाहिजे.* **स्वाक्षरी (Signature):** सही काळ्या किंवा निळ्या पेनाने पांढऱ्या कागदावर केलेली असावी. सही कधीही Block / Capital Letters मध्ये (उदा. ROHIT) करू नका, ती नेहमी Running Hand मध्ये असावी.**४. नावाचे आणि जन्मतारखेचे स्पेलिंग (Name & DOB Matching)*** तुमचे नाव, वडिलांचे नाव आणि जन्मतारीख तुमच्या १० वी (SSC) च्या बोर्ड सर्टिफिकेटवर जशी आहे, तशीच (Spelling सह) भरावी. * डिप्लोमा किंवा इंजिनिअरिंगच्या सर्टिफिकेटवरील नावात थोडा बदल असला तरी १० वी चेच नाव ग्राह्य धरले जाते. लग्नानंतर नाव बदलले असेल, तर त्याचे गॅझेट (Gazette) तयार ठेवावे.**५. EWS आणि EBC मधील गल्लत टाळा (Don't confuse EWS with EBC)*** **EWS (आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक):** हे १०% आरक्षणासाठी असते (उत्पन्न ८ लाखांच्या आत).* **EBC (Economically Backward Class):** हे फक्त परीक्षा फी मध्ये सवलत (₹५०० ऐवजी ₹२५० फी) मिळवण्यासाठी असते. (ज्यांचे वार्षिक उत्पन्न ५०,००० रुपयांपेक्षा कमी आहे).* जर तुम्ही चुकून EBC वर 'Yes' केले आणि नंतर तुमच्याकडे ५०,००० च्या आतील उत्पन्नाचा दाखला नसेल, तर तुमचे कॅन्डिडेटचर थेट रद्द होते.**६. जातीचे प्रमाणपत्र (Caste Certificate Format)*** SC, ST आणि OBC उमेदवारांनी आपले जातीचे प्रमाणपत्र राज्य सरकारचे (State Govt) न जोडता, केंद्र सरकारच्या (Central Government) निर्धारित फॉरमॅटमध्येच काढलेले असणे आवश्यक आहे.* OBC उमेदवारांकडे १ वर्षाच्या आतील 'नॉन-क्रिमी लेयर' (OBC-NCL) प्रमाणपत्र असावे.**७. स्वतःचा मोबाईल आणि ई-मेल (Active Contact Details)*** फॉर्म भरताना स्वतःचाच मोबाईल नंबर आणि ई-मेल आयडी वापरा, कारण भरती प्रक्रियेचे सर्व अपडेट्स आणि OTP त्यावरच येतात.
