महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२६ Jun 28, 2026 2:39 PM MH पोलीस Share Get the TryMCQ App Install the app for exams, updates, and faster access on your phone. Install महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२६महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२६ संदर्भातील सर्व महत्त्वाची आणि अधिकृत माहिती खालीलप्रमाणे आहे.---## १. पात्रता आणि अटी (Requirements & Eligibility Criteria)पोलीस भरतीसाठी अर्ज करण्यापूर्वी खालील पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:### **शैक्षणिक पात्रता (Educational Qualification)*** **पोलीस शिपाई / कारागृह शिपाई / चालक:** मान्यताप्राप्त बोर्डातून १२ वी (HSC) किंवा समकक्ष परीक्षा उत्तीर्ण असावी.* **बँड्समन (Bandsman):** किमान १० वी (SSC) पास होना आवश्यक आहे.* **वाहन चालक पदासाठी अतिरिक्त:** उमेदवाराकडे LMV (Light Motor Vehicle) किंवा TR ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे अनिवार्य आहे.* **भाषा:** उमेदवाराला मराठी भाषा बोलता, लिहिता आणि वाचता येणे आवश्यक आहे.### **वयोमर्यादा (Age Limit)**वयाची गणना अधिकृत जाहिरातीमधील कट-ऑफ तारखेनुसार केली जाते:| पद (Post) | खुला प्रवर्ग (Open) | मागासवर्गीय (OBC/SC/ST/EWS) || :--- | :--- | :--- || **पोलीस शिपाई / बँड्समन** | १८ ते २८ वर्षे | १८ ते ३३ वर्षे || **पोलीस शिपाई चालक** | १९ ते २८ वर्षे | १९ ते ३३ वर्षे || **SRPF (सशस्त्र पोलीस)** | १८ ते २५ वर्षे | १८ ते ३० वर्षे |> **टीप:** प्रकल्पग्रस्त, भूकंपग्रस्त आणि खेळाडू उमेदवारांना सरकारी नियमांनुसार वयात अतिरिक्त ५ वर्षांपर्यंत सूट मिळते (कमाल ४५ वर्षांपर्यंत). माजी सैनिकांसाठी देखील सरकारी नियमांनुसार वयात अतिरिक्त सूट उपलब्ध आहे.---## २. शारीरिक पात्रता (Physical Standards)शारीरिक मोजमाप चाचणी (PST) केवळ पात्र (**Qualifying**) होण्यासाठी असते. हे निकष पूर्ण न केल्यास उमेदवार पुढील प्रक्रियेतून बाद होतो.| निकष | पुरुष उमेदवार | महिला उमेदवार || :--- | :--- | :--- || **किमान उंची (Height)** | १६५ सेमी (SRPF साठी १६८ सेमी) | १५५ सेमी |---## ३. निवड प्रक्रिया आणि परीक्षा पद्धत (Selection Process & Exam Pattern)महाराष्ट्र पोलीस भरतीची निवड प्रक्रिया मुख्यत्वे दोन टप्प्यांत विभागलेली आहे:### **टप्पा १: मैदानी चाचणी (Physical Test) - ५० गुण**मैदानी चाचणी एकूण ५० गुणांची असते. यामध्ये उत्तीर्ण होण्यासाठी उमेदवाराला किमान ५०% गुण मिळवणे आवश्यक आहे.* **पुरुष उमेदवार (Male Candidates):** * १६०० मीटर धावणे: २० गुण * १०० मीटर धावणे: १५ गुण * गोळाफेक: १५ गुण * **एकूण: ५० गुण*** **महिला उमेदवार (Female Candidates):** * ८०० मीटर धावणे: २० गुण * १०० मीटर धावणे: १५ गुण * गोळाफेक: १५ गुण * **एकूण: ५० गुण**### **टप्पा २: लेखी परीक्षा (Written Exam) - १०० गुण**मैदानी चाचणीत एका पदासाठी १० उमेदवार (१:१० प्रमाण) या निकषावर लेखी परीक्षेसाठी पात्र ठरवले जातात. * **स्वरूप:** ऑफलाईन (OMR Sheet वर) किंवा संगणकावर (CBT) वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (MCQs) स्वरूपाची.* **एकूण प्रश्न:** १०० | **एकूण गुण:** १०० (प्रत्येक योग्य उत्तराला १ गुण)* **वेळ:** ९० मिनिटे (१ तास ३० मिनिटे)* **नकारात्मक गुण (Negative Marking):** या परीक्षेत चुकीच्या उत्तरासाठी कोणतेही गुण वजा केले जात नाहीत (**No Negative Marking**).* **माध्यम:** परीक्षेची भाषा केवळ **मराठी** असते.#### **विषयवार गुण विभागणी (Subject-wise Weightage):**| अनुक्रमे | विषय (Subject) | प्रश्न संख्या | एकूण गुण || :---: | :--- | :---: | :---: || १ | अंकगणित (Mathematics) | २५ | २५ || २ | बुद्धिमत्ता चाचणी (Intelligence / Reasoning) | २५ | २५ || ३ | मराठी व्याकरण (Marathi Grammar) | २५ | २५ || ४ | सामान्य ज्ञान आणि चालू घडामोडी (GK & Current Affairs) | २५ | २५ || | **एकूण (Total)** | **१००** | **१००** |> **चालक (Driver) पदासाठी नोंद:** जर तुम्ही चालक पदासाठी अर्ज केला असेल, तर लेखी परीक्षेत 'मोटार वाहन चालवणे आणि वाहतुकीचे नियम' या विषयावर २० ते २५ प्रश्न विचारले जातात आणि इतर विषयांचे गुण थोडे कमी केले जातात.### **अंतिम निवड (Final Merit)**उमेडवाराची अंतिम निवड ही मैदानी चाचणी (५० गुण) + लेखी परीक्षा (१०० गुण) = **एकूण १५० गुणांपैकी** मिळालेल्या गुणांच्या आधारे केली जाते.---## ४. लेखी परीक्षेचा सविस्तर अभ्यासक्रम (Syllabus)प्रश्नांची काठिण्यपातळी प्रामुख्याने **१२ वी** च्या दर्जावर आधारित असते.### **१. मराठी व्याकरण (Marathi Grammar)*** **व्याकरण:** वर्णमाला, शब्दांच्या जाती (नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद इ.), विभक्ती, संधि.* **वाक्यरचना:** प्रयोग (कर्तरी, कर्मणी, भावे), समास, काळ व काळाचे प्रकार, वाक्यांचे प्रकार.* **शब्दसंग्रह:** समानार्थी शब्द, विरुद्धार्थी शब्द, लिंग व वचन बदल, शुद्ध-अशुद्ध शब्द.* **वाक्प्रचार व म्हणी:** त्यांचा अर्थ आणि वाक्यात उपयोग.### **२. अंकगणित (Mathematics)*** **मूलभूत गणित:** संख्या आणि संख्यांचे प्रकार, बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार.* **महत्त्वाचे घटक:** लसावि (LCM) आणि मसावि (HCF), अपूर्णांक (Fractions), वर्ग आणि वर्गमूळ, घण आणि घणमूळ.* **व्यावसायिक गणित:** टक्केवारी (Percentage), नफा-तोटा (Profit & Loss), सरळव्याज आणि चक्रवाढ व्याज (Simple & Compound Interest).* **गुणोत्तर आणि प्रमाण:** सरासरी (Average), गुणोत्तर व प्रमाण (Ratio & Proportion), भागीदारी (Partnership), वयवारी.* **वेळ आणि काम:** काळ-काम-वेग (Time & Work), रेल्वे आणि अंतराशी संबंधित उदाहरणे.### **३. बुद्धिमत्ता चाचणी (Intelligence / Reasoning)*** **संख्या आणि अक्षरे:** संख्या मालिका (Number Series), अक्षर मालिका (Alphabet Series).* **तार्किक क्षमता:** सांकेतिक भाषा (Coding-Decoding), विसंगत घटक ओळखणे (Odd man out), समसंबंध (Analogy).* **दिशा आणि नातेसंबंध:** दिशा ज्ञान (Direction Sense), नातेसंबंध (Blood Relations).* **कालमापन:** घड्याळ (Clock) आणि दिनदर्शिका (Calendar).* **आकृत्या:** आकृत्यांची मालिका, आरशातील व पाण्यातील प्रतिमा.### **४. सामान्य ज्ञान आणि चालू घडामोडी (GK & Current Affairs)*** **इतिहास:** भारताचा इतिहास, महाराष्ट्राचा इतिहास आणि समाजसुधारक.* **भूगोल:** भारताचा व महाराष्ट्राचा भूगोल (नद्या, पर्वत, जिल्हे, हवामान इ.).* **राज्यशास्त्र:** भारतीय संविधान (Constitution), राष्ट्रपती, संसद, पंचायत राज (ग्रामपंचायत, जिल्हा परिषद).* **सामान्य विज्ञान:** भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र आणि आरोग्यशास्त्र (Hygiene).* **चालू घडामोडी:** राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या घडामोडी, क्रीडा, पुरस्कार, राजकीय घडामोडी.* **पोलीस प्रशासन:** महाराष्ट्र पोलीस दलाविषयी मूलभूत माहिती (पदे, बोधचिन्ह, मुख्यालय इ.).---## ५. आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)मैदानी चाचणी आणि कागदपत्र पडताळणीच्या (Document Verification) वेळी खालील सर्व कागदपत्रे मूळ प्रतीसह (**Original**) आणि त्यांच्या झेरॉक्स प्रतिंचे **२ संच (Sets)** तयार ठेवणे आवश्यक आहे.### **१. प्राथमिक व ओळख पुरावा (Basic ID Proofs)*** अर्जाची प्रिंट (Application Form Print)* प्रवेशपत्र (Hall Ticket)* ओळखपत्र: आधार कार्ड (Aadhaar Card), पॅन कार्ड (Pan Card) किंवा मतदान कार्ड (आधार कार्ड अनिवार्य).* पासपोर्ट आकाराचे फोटो: अलीकडील काळातील ५ ते १० रंगीत फोटो.### **२. शैक्षणिक कागदपत्रे (Educational Documents)*** १० वी चे गुणपत्रक व प्रमाणपत्र (SSC Marksheet & Board Certificate)* १२ वी चे गुणपत्रक व प्रमाणपत्र (HSC Marksheet & Board Certificate)* उच्च शिक्षणाचे पुरावे: पदवी (Degree) किंवा पदव्युत्तर शिक्षण झाले असल्यास त्याचे गुणपत्रक.* शाळा सोडल्याचा दाखला (Leaving Certificate - LC) किंवा बोनाफाईड प्रमाणपत्र.### **३. रहिवासी व आरक्षणाचे दाखले (Domicile & Caste Certificates)*** अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate): उमेदवार महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे अनिवार्य आहे.* जातीचे प्रमाणपत्र (Caste Certificate): मागासवर्गीय प्रवर्गातून (SC, ST, OBC, VJNT, SBC) फॉर्म भरला असल्यास.* नॉन-क्रिमीलेअर प्रमाणपत्र (Non-Creamy Layer - NCL): SC/ST सोडून इतर सर्व मागासवर्गीय प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी आणि खुल्या प्रवर्गातील महिला उमेदवारांसाठी चालू आर्थिक वर्षातील वैध प्रमाणपत्र आवश्यक.* ईडब्ल्यूएस प्रमाणपत्र (EWS Certificate): खुल्या प्रवर्गातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठीचे प्रमाणपत्र.### **४. समांतर आरक्षणाचे विशेष प्रमाणपत्र (Special Reservation Documents)*** वाहन चालक परवाना (Driving License): केवळ पोलीस शिपाई चालक पदासाठी (LMV/TR लायसन्स).* होमगार्ड प्रमाणपत्र: गृह रक्षक दलात किमान १०९५ दिवस सेवा पूर्ण केल्याचे प्रमाणपत्र.* खेळाडू प्रमाणपत्र: विभागीय उपसंचालकांकडून पडताळणी केलेले क्रीडा प्रमाणपत्र (Sports Validity).* प्रकल्पग्रस्त / भूकंपग्रस्त प्रमाणपत्र: जिल्हा पुनर्वसन अधिकाऱ्यांनी दिलेला दाखला.* पोलीस पाल्य प्रमाणपत्र: आई/वडील पोलीस दलात कार्यरत किंवा सेवानिवृत्त असल्यास त्याचे प्रमाणपत्र.* NCC प्रमाणपत्र: NCC 'C' किंवा 'B' सर्टिफिकेट (याचे अतिरिक्त गुण मिळतात).* MS-CIT प्रमाणपत्र: संगणक परीक्षा उत्तीर्ण असल्याचे प्रमाणपत्र (नसल्यास नियुक्तीनंतर २ वर्षांच्या आत सादर करण्याची सवलत मिळते).* माजी सैनिक प्रमाणपत्र: डिस्चार्ज कार्ड आणि आर्मी ग्रॅज्युएशन सर्टिफिकेट.> ⚠️ **महत्त्वाची टीप:** जर तुमच्या नावामध्ये किंवा आडनावामध्ये बदल झाला असेल (उदा. लग्नानंतर महिलांच्या नावातील बदल), तर त्याबाबतचे शासकीय राजपत्र (Gazette) किंवा विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र सोबत ठेवणे गरजेचे आहे.---## ६. सर्वोत्तम पुस्तकांची यादी (Best Books List)लेखी परीक्षेत **८५+ गुण** मिळवण्यासाठी प्रत्येक विषयानुसार महाराष्ट्रातील सर्वाधिक वापरली जाणारी पुस्तके खालीलप्रमाणे आहेत:* **मराठी व्याकरण:** * मराठी व्याकरण – बाळासाहेब शिंदे (Anand Publications) * सुगम मराठी व्याकरण व शब्दरत्न – मो. रा. वाळिंबे* **अंकगणित:** * संपूर्ण गणित – पंढरीनाथ राणे (Chaitali Prakashan) * फास्ट्रॅक मॅथ्स (Fastrack Maths) – सतीश वसे* **बुद्धिमत्ता चाचणी:** * फास्ट्रॅक बुद्धिमत्ता – सतीश वसे * बुद्धिमत्ता चाचणी – अनिल अंकलगी* **सामान्य ज्ञान आणि चालू घडामोडी:** * सह्याद्री पोलीस भरती ठोकळा – उमेश रुपनवर सर * तात्यांचा ठोकळा (कॅम्पस ठोकळा) – एकनाथ पाटील > **💡 अभ्यासाची टीप:** प्रत्येक विषयाचे फक्त १ सर्वोत्तम पुस्तक निवडा आणि तेच पुस्तक किमान ३ ते ४ वेळा संपूर्ण वाचा (Revision). त्यानंतर 'जम्बो प्रश्नपत्रिका संचा'मधून रोज एका प्रश्नपत्रिकेचा सराव करा.---## ७. तयारी करताना घ्यायची काळजी### **लेखी परीक्षेची (Written Exam) तयारी करताना घ्यायची काळजी:*** **घोकंपट्टी टाळा, संकल्पना समजून घ्या:** गणित आणि बुद्धिमत्ता या विषयांमध्ये सूत्रे पाठ करण्यापेक्षा त्यामागील पद्धत आणि ट्रिक्स समजून घ्या.* **मर्यादित पण दर्जेदार पुस्तके वापरा:** बाजारात उपलब्ध असलेली सर्व पुस्तके आणण्यापेक्षा प्रत्येक विषयासाठी फक्त एक किंवा दोनच सर्वोत्तम पुस्तके निवडा आणि तीच वारंवार वाचा.* **नकारात्मक मानसिकतेपासून दूर राहा:** अफवा आणि नकारात्मक मित्रांपासून दूर राहा. स्वतःच्या तयारीवर विश्वास ठेवा.### **कागदपत्रांची वैधता (Document Validity):*** **नॉन-क्रिमीलेअर आणि इतर दाखले:** तुमचे नॉन-क्रिमीलेअर (NCL), ईडब्ल्यूएस (EWS) आणि रहिवासी प्रमाणपत्र (Domicile) चालू आर्थिक वर्षातील आणि वैध असल्याची खात्री करा.* **नावातील चुका:** तुमच्या १० वी, १२ वी चे गुणपत्रक आणि आयडी कार्डवरील नावामध्ये काही चूक असल्यास ती वेळीच दुरुस्त करून घ्या किंवा कायदेशीर प्रतिज्ञापत्र (Affidavit/Gazette) तयार ठेवा.> **💡 सुवर्ण नियम:** पोलीस भरतीमध्ये यश मिळवण्यासाठी दररोज **मैदानी चाचणीसाठी २ तास** आणि **लेखी परीक्षेच्या अभ्यासासाठी ५ ते ६ तास** असे सातत्य (Consistency) ठेवा.---